२४ मंसिर/अर्थ र व्यापार – नेपाल राष्ट बैंकका गभर्नर महाप्रसाद अधिकारीले मुद्रास्फीति घट्दै गएकाले मौद्रिक नीतिको समीक्षामार्फत नीतिगत दर हेरफेर गरिएको बताएका छन् । शुक्रवार चालु आर्थिक वर्ष २०८०/०८१ को मौद्रिक नीतिको पहिलो त्रैमासिक समिक्षा सार्वजनिक भएपछि गरेको पत्रकार सम्मेलनमा राष्ट्र बैंकका गभर्नर अधिकारीले यस्तो बताएका हुन् ।
उनले कात्तिक महिनाको मुद्रास्फीति दर मौद्रिक नीतिको समिक्षामा फेवर हुने भएकाले नीतिगत दर हेरफेर गरिएको बताए । केही दिनमा प्रकाशित हुने वर्तमान अर्थतन्त्रको तथ्यांकका सूचकहरुले पुष्टि हुने भन्दै उनले नीतिगत दर घटाउँदा बैंकहरुमा ऋणको माग बढाउने अपेक्षा रहेको बताए ।
अहिले बजारमा कर्जाको माग बढाउनुपर्ने भएकोले पनि नीतिगत दरहरू घटाएको जानकारी गराउँदै उनले १० देखि १५ हजारसम्मको सानो आकारमा आन्तरिक रेमिट्यान्स मात्रै खुलाउने तयारी भएको बताए ।
गभर्नर अधिकारीले हुण्डी कारोबार बढेको भन्दै आन्तरिक रेमिट्यान्स सेवा नै बन्द गरिदिएपछि जनतालाई एक ठाउँबाट अर्को ठाउँमा पैसा पठाउन अफ्ठ्यारो हुँदै आएको गुनासो आएकाले सहजिकरण गर्न खोजिएको बताए । उनले राष्ट्र बैंकले अध्ययन गरेर नै रेमिट्यान्स सेवा बन्द गरेको बताए ।
सुरूमा १ लाखबाट घटाएर २५ हजार हुँदै बन्द गर्दा समस्या भएको विभिन्न एजेन्सीले गुनासो गरेकाले खुला गरिएको भन्दै उनले २५ लाख रुपैयाँसम्मको कर्जाको २ प्रतिशत प्रिमियमको भार बैंकहरुले बोक्नुपर्ने स्पष्ट पारे ।
राष्ट्र बैंकले १ लाखसम्म आन्तरिक रेमिट्यान्स सुविधा थियो तर बीचमा २५ हजार बनाएको र त्यसपछि शून्य गरेको शुन्य गर्नुको पछाडि केही अध्ययनहरु थिए भन्दै उनले त्यसपछि धेरै सुझाव र अनुरोध पनि भएको बताए । तल्लो तहमा पैसा पठाउन समस्या भयो भनेपछि हामीले अध्ययन गरिरहेका छौ । केही विदेशी एजेन्सीहरुले हामीलाई कारोबार गर्न अफ्ठ्यारो प¥योे भनेर सुझाव दिएका थिए भन्दै उनले राष्ट्र बैंकले यसमा सिमा नतोकेको बताए ।
सिमा अध्ययनपछि निर्धारण हुनेछ । अध्ययन अन्तिम चरणमा पुगेको छ । त्यसबाट प्राप्त सुझावका आधारमा १०–१५ हजारको सीमा राखेर खुलाउने तयारीमा राष्ट्र बैंक रहेको बताउँदै गर्भनर अधिकारीले भने, ‘घरजग्गा कर्जाको जोखिम भार घटेको सबैमा हो । १५० रहेको घरजग्गा कर्जाको जोखिम भार १२५मा झारेका हौं । अर्थतन्त्रमा समस्याको सिर्जना आफैँ भएको हो । अर्थतन्त्र लयमा ल्याएर चलायमान बनाउन सबैको सहयोग चाहिन्छ । डिभेन्चरको भोलुम ठूलो छ । बजारमा अहिले कर्जाको माग छैन, कर्जाको माग बढ्नका लागि नीतिगत दर घटायौं,यो तत्कालका लागि मात्रै हो, पछि बजारले एउटा लाइन समातेपछि सधैं यस्तै नीति रहन्न । ’
हाल मुद्रास्फीति घट्दै गएकाले मौद्रिक नीतिको समीक्षामार्फत राष्ट्र बैंकले नीतिगत दर हेरफेर गरेको बताउँदै उनले केही दिनमा प्रकाशित हुने तथ्यांकले त्यो पुष्टि हुने र मुद्रास्फीति घटेको जानकारी गराए । गभर्नर अधिकारीले ऋण लिएपछि तिर्नुपर्ने पनि बताए । राष्ट्र बैंकले मौद्रिक नीतिको समिक्षा मार्फन ऋणको सदुपयोग गरेकालाई सहजीकरण गर्ने नीतिगत रुपमा व्यवस्था गरेको र ब्याज करिडोर मेन्टेन गर्नका लागि राष्ट्र बैंक सजग रहेको पनि उनले बताए ।