४ चैत/अर्थ र व्यापार– अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा लगातार कच्चा तेलको मूल्य घटिरहेको छ । गत ८ मार्चमा प्रतिव्यारल हालसम्मकै उच्च १ सय २३ डलर पुगेको पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य घटेर प्रतिव्यारल ९६ डलर भन्दा कममा कारोबार भइरहेको छ । तर, नेपालमा भने अझै पेट्रोलियम पदार्थकोे मूल्य बढेको बढ्यै छ ।
पछिल्लो १ सातामा मात्रै अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य प्रतिव्यारल २७ डलरसम्मले घटेको छ । तर, नेपाली बजारमा भने पछिल्लो १ महिनामै पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य मात्रै प्रतिलिटर १० रुपैयाँले बढिसकेको छ ।
नेपाल आयल निगमले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा मूल्य बढेपछि बढाउने र घटेपछि घटाउने गरेको छ । अहिले निगमले यस्तो स्वचालित मुल्य समायोजनको निगमलाई नै लत्याएर आफुखुरी लगातार मुल्य बढाएर नेपाली उपभोत्ताको ढाड सेक्ने काम गरिरहेको छ ।
निगमका प्रवक्ता विनितमणि उपाध्यायले नेपाल आयल निगमको घाटा चुलिएपछि घट्न नसकेको जस्तो देखिएपनि भारतबाट नै मूल्य बढेर आएका कारण मूल्य घटाउन नसकिएको बताए । उनका अनुसार नेपालमा पेट्रोलियमको मूल्य भारतले पठाएको मूल्य अनुसार निर्धारण हुने हो । पछिल्लो समय पनि भारतले नयाँ मूल्य पठाउँदा बढाएर पठाएका कारण अझै नेपालमा मुल्य बढेको हो ।
भारतले पठाएको खरिदमूल्य अनुसार नेपालमा पेट्रोलको मूल्य प्रतिलिटर १ सय ८२ रुपैयाँ, डिजेल १ सय ६९, मट्टितेल १ सय १३ र खाना पकाउने ग्याँस प्रतिसिलिण्डर २ हजार २ सय ४० रुपैयाँ पर्ने थियो । तर, निगमले घाटा खाएरै हालसम्म पेट्रोलियम पदार्थ बेचिरहेको उनको दावी छ ।
निगमका अनुसार गत बुधबार राती १२ बजेदेखि नै लागुहुनेगरि बढेको मूल्य वृद्धिपछि पनि अझै पेट्रोलमा प्रतिलिटर २८ रुपैयाँ , डिजेलमा ३२ रुपैयाँ र एलपी ग्याँसमा ६ सय ६५ रुपैयाँ घाटा रहेको छ । मट्टितेल र हवाई इन्धन विक्रीबाट भने निगमलाई नाफा रहेको छ ।
निगमको खरिद मूल्यभन्दा विक्री मूल्य कम हुँदा निगमलाई पेट्रोलियम पदार्थको मूल्यमा १५ महिनामा ४ अर्ब ६५ करोड रुपैयाँ घाटा हुने निगमको अनुमान छ । यस्तो अनुमानित घाटापुर्ति गर्नका लागि पनि निगमले पेट्रोलियमको मूल्य बढाईरहेको उपभोक्ता अधिकारकर्मीहरुले बताएका छन ।
केही साता अघि रुस र युक्रेनबीचको युद्धका कारण विश्वभर पेट्रोलियम पदार्थदेखि सुनसम्मको मूल्य उच्च रुपमा बढेको थियो । तर, पछिल्लो समय भने एकाएक बढेर उच्च भएको पेट्रोलियम पदार्थ लगायत विभिन्न वस्तुको मूल्य लगातार ओरालो लागिरहेको छ ।
गत मार्च ८ मा कच्चा तेलको मूल्य हालसम्मकै उच्च प्रतिव्यारल १ सय ३० डलर पुगेको थियो । तर, यसको मूल्य हाल घटिरहेको भएपनि निगमले मूल्य बढाएरै बेचिरहँदा उपभोक्तालाई मार परेको उपभोक्ता अधिकारकर्मी माधव तिमिल्सिना बताउँछन् । निगमले आगामी स्थानीय निर्वाचन खर्चकालागि राजनीतिक दलका नेताहरुलाई बाँड्ने पैसा जोहो गर्नका लागि उपभोक्तालाई मारमा पारेर मूल्य बढाइरहेको उनको भनाई छ ।
अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पेट्रोलियम पदार्थको मुल्य निरन्तर घटिरहँदा पनि यहाँ अत्यधिक रुपमा बढाईरहेकाले आम उपभोत्ता गम्भिर मारमा परेको उपभोत्ता अधिकारकर्मिरुको गुनासो छ ।