१० माघ/अर्थ र व्यापार – भैरहवास्थित गौतमबुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा आरएनपी–एआर (रिक्वायर्ड नेभिगेसन पफर्मेन्स–अथोराइजेसन रिक्वायर्ड) प्रणालीबाट अवतरण सुरु भएको छ ।
नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणले यो प्रणालीबाट उडान तथा अवतरण गर्न अनुमति प्राप्त पाइलट र विमानलाई अबदेखि उडान र अवतरणको अनुमति दिने व्यवस्था गरेको हो । अहिलेसम्म सो विमानस्थलमा आँखाले हेरेरै उडान तथा अवतरण गर्नुपथ्र्यो, यसोगर्दा करिब १८ सय मिटरको भिजिबिलिटी चाँहिन्थ्यो, यो प्रणाली अन्तर्गत उडान र अवतरण गर्न सानो विमानका लागि ८सय र ठुलाका लागि ९ सय मिटरकै भिजिबिलिटी भए पुग्ने प्राधिकरणले जनाएको छ ।
प्राधिकरणका प्रवक्ता ज्ञानेन्द्र भुलले यो प्रणाली कार्यान्वयनमा आएसँगै साना विमान उडान अवतरणमा धेरै सहजहुने जानकारी दिए ।
प्राधिकरणका अनुसार जसका लागि छुट्टै अनुमति भने लिनुपर्ने छ । आरएनपीएआर अनुसार उडान तथा अवतरणका लागि विमानमा सो प्रणालीका लागि पूर्वाधार निर्माण गर्नुपर्ने छ भने पाइलटले समेत यसका लागि तालिम पाएको हुनुपर्नेछ ।
बिहीबारदेखि विमान तथा पाइलटलाई यस्तो अनुमति दिन थालिएकोले यो प्रणाली पूर्ण कार्यान्वयनमा आउन भने केही समय लाग्ने प्राधिकरणले जनाएको छ ।
विमानको उडान तथा अवतरण गर्दा पाइलटले खासगरी दुई वटा विधि प्रयोग गर्छ । पहिलो, आँखाले हेरेर तथा दोस्रो उपकरणको माध्यमबाट विमानमा प्राप्त हुने सूचनाको आधारमा । पहिलो प्रक्रियालाई भीएफआर भनिन्छ भने दोस्रोलाई आईएफआर ।
आईएफआर अन्तर्गत पनि दुईवटा अप्रोचको प्रयोग हुन्छ, कन्भेन्सनल अप्रोच र पे्रसिसन अप्रोच । प्रेसिसन अप्रोचले पाइलटलाई तेर्सो (पाश्र्व) र ठाडो (ग्लाइड स्लोप) दुवैको बारेमा मार्गदर्शन गर्छ । कन्भेन्सनल अप्रोचले भने पाश्र्व रुपमा मात्रै गाइडेन्स गर्छ ।
गौतमबुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा सुरु गर्न लागिएको प्रणाली सेमी–प्रेसिसन अप्रोच (कन्भेन्सनल अप्रोच र प्रेसिसन अप्रोच बिचको) भएको प्राधिकरणले जनाएको छ ।
प्राधिकरणका अनुसार काठमाडौँमा यो प्रणालीका लागि आवश्यक भिजिबिलिटी ११ सय मिटरको हो । आरएनपी–एआर प्रणालीबाट ५ सय ५० मिटरसम्मकै भिजिबिलिटीमा पनि अवतरणको काम गराउन सकिन्छ ।
अहिले कार्यान्वयनमा ल्याउन लागिएको सो प्रणालीलाई सामान्य बाहेक कुनै पनि खर्च नलागेको प्राधिकरणले जनाएको छ । स्याटेलाइटमा आधारित भएकोले यसमा ग्राउन्डमा कुनै पनि उपकरण जडान गर्नु नपर्ने भएका कारण प्राधिकरणको ठुलो खर्च नलागेको हो । भारतले आईएफआर सिस्टम जडान गर्ने अनुमति नदिएपछि प्राधिकरणले यो विकल्प कार्यान्वयनमा ल्याएको हो ।
नेपालसँग सीमावर्ती भारतीय सहर कुशीनगरमा अहिले विमानस्थल सञ्चालनमा रहेकोले भैरहवा विमानस्थल सञ्चालनमा सहयोग गर्दा यो विमानस्थलको ट्राफिक चाप घट्नसक्ने, गोरखपुरमा भारतीय सेनाको क्याम्प र भारतीय एयरफोर्सको क्याम्पको सुरक्षामा समेत असरपर्ने निष्कर्ष सहित भारतले भैरहवा विमानस्थल सञ्चालनमा लागि असहयोग गर्दै आएको छ ।
यसैगरी, चिनियाँ ठेकेदार कम्पनीले निर्माण गरेका कुनै पनि आयोजना सञ्चालनमा असहयोग गरेर भारतले नेपालमा चीनको प्रभाव कम गर्ने नीति लिँदै आएको चपेटामा अहिलेसम्म यो विमानस्थलपनि पर्दै आएको छ ।