८ कात्तिक/अर्थ र व्यापार – चालु आर्थिक वर्षको पहिलो महिना १ साउनदेखि नयाँ बजेट कार्यान्वयनमा आउनुपर्नेमा संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री बद्रीप्रसाद पाण्डे आफुैं सञ्चालक समितिको अध्यक्ष भएको नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणमा अहिलेसम्म चालु आर्थिक वर्ष २०८१/८२ को बजेट आएको छैन । यसैगरी, समस्या सोही मन्त्रालयका सचिव डा.गणेशप्रसाद पाण्डेय अध्यक्ष रहेको नेपाल पर्यटन बोर्डमा पनि छ । पर्यटन बोर्डले समेत अझै चालु आवको बजेट ल्याउन सकेको छैन । उता, नेपाल वायुसेवा निगम यस्तै नियति र समस्याको चाङमा उडिरहेको छ ।
आफू मातहत निकायको आधारभूत काम समेत पूरा गर्न नसकेका पर्यटनमन्त्री पाण्डेले बिहीबार पछिल्लो सय दिनमा आफूले गरेका कामको विवरण सार्वजनिक गर्ने क्रममा यस्तो अवस्था पनि देखिएको हो ।
पर्यटनमन्त्रीका एकसयदिने कार्य विवरणमा विभिन्न समिति गठन र विगत आधा दशकदेखि अगाडि बढेका कानुनका ड्राफ्टमा ‘काम भइरहेको’ भन्ने लगायत धेरै सुधारात्मक कामहरुको विवरण समावेश गरिएको छ ।
आफुले एकसय दिनमा गरेको विविध कामहरुबारे जानकारी गराउँदै उनले नेपाल वायुसेवा निगमलाई सुधार गरी लैजान यसको व्यवस्थापनलाई कुन मोडलमा लैजाने भन्ने विषयमा पनि गम्भीर छलफल थालिएको बताएका छन ।
आफुले जिम्मेवारी पाएको पछिल्लो तीन महिना विभिन्न समिति गठन गर्ने र निगमलाई सुधार्ने प्रयासमा नै वितेको जानकारी गराउँदै उनले कार्यभार सम्हालेको पहिलो दिन पर्यटन नीतिमा आवश्यक सुधार गर्न समिति (कार्यलल) गठन गर्ने निर्णयमा हस्ताक्षर गरेको सो विवरणमा उल्लेख छ ।
विशेषगरि समिति गठनलाई प्राथमिकता दिएका मन्त्री पाण्डेले चालु आर्थिक वर्षको पहिलो महिना साउनदेखि पटक पटक भएका हरेक हवाई दुर्घटनापिच्छे समिति गठन गरेका थिए ।
सन् २०१३ मा नेपाल युरोपेली युनियनको कालोसूचीमा परेयता नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणलाई सेवा प्रदायक र नियामक निकायका रूपमा विभाजन गर्ने विषय बहसमा पनि उनले आफुले गर्न खोजेका विविध प्रयासहरुका फेहरिस्त सुनाएका थिए ।
उनले गरेको प्रयासकै कारण प्राधिकरणलाई छुट्याउने विधेयक मन्त्रिपरिषद्मा पेस भएको छ । यो विधेयक मन्त्रिपरिषद् लैजानुलाई पनि मन्त्री पाण्डे आफ्नो तीन महिने कार्यकालको उपलब्धि मानेका छन ।
यसबीचमा आन्तरिक वायुसेवाले बेहोर्ने यात्रुको दायित्व तथा बीमालाई समयानूकुल बढाउन आवश्यक विधेयकमा समेत मन्त्रालयले अस्वभाविक अलमल गरिरहेको छ । यो विधेयकले हवाई दुर्घटनामा पाउने क्षतिपूर्ति रकम बढाउँछ । तर, यसमा निजी वायुसेवा कम्पनीहरूको असहमति छ ।
पछिल्लो समय गौतमबुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल सञ्चालनमा केही पहल सुरु गरिएका छन् । त्यो पनि काठमाडौं विमानस्थलमा मर्मत गर्ने मौका पारेर भैरहवा जान वायुसेवा कम्पनीलाई बाध्य पार्ने नीति सरकारले लिएको छ । स्वतस्फूर्त रूपमा भैरहवाबाट अन्तर्राष्ट्रिय उडान गर्न वायुसेवा कम्पनी इच्छुक छैनन् । उनले पोखरामा अन्तर्राष्ट्रिय उडान सञ्चालनको राम्रो पहल भईरहेको बताएका छन् ।
यसैगरी, उनले नेपाल वायुसेवा निगमको व्यवस्थापन कसरी सुधार गर्ने भन्नेमा ठोस निष्कर्षमा पुग्ने र अब प्रदेशका नाममा पनि विमान किनेर चलाउने प्रस्ताव गरेका छन् । उनले निगमले विमान किनेर प्रदेशको नाम राखेर चलाउने प्रस्ताव गरेको कामलाई पनि आफ्नो कार्य प्रगति विवरणमा समावेश गरेका छन ।
उनले यस अवधीमा विभिन्न ५७ वटा हिमाल आरोहण खुला गरिनु सवैभन्दा राम्रो उपलब्धी भएको दावी गरेका छन् । आफ्नो कार्यकालमा पिक आरोहणलाई प्रर्वधन गर्ने गरी सरकारले ५८ सय मिटरदेखि ६५ सयमिटर उचाइका थप ५७ वटा हिमालको आरोहण खुला गरेको छ । यो अवधिमा भैरहवा र पोखरा विमानस्थल सञ्चालन गर्न सहुलियत तथा प्रोत्साहन सहितको कार्ययोजना मन्त्रपरिषद्बाट स्वीकृत गराई कार्यान्वयनमा ल्याइएको छ ।
जसको नतिजास्वरूप नेपाल आयल निगमले यी दुई विमानस्थलबाट उडान गर्ने वायुसेवा कम्पनीका लागि इन्धनको मूल्य घटाएको छ । पछिल्लो तीन महिनामा पर्यटन मन्त्रालयको पहलमा भएको यो एक उपलब्धि हो । कर्णाली नदीछेवैमा रहेको कैलालीको टीकापुरस्थित विमानस्थललाई पुनः सञ्चालनमा ल्याउन तिहारअघि परीक्षण उडान हुने भएको छ ।