३ भदौ/अर्थ र व्यापार – कोरोना भाइरसको विश्व महामारीका कारण थला परेको मुलुकको पर्यटन क्षेत्रमा अहिले पर्यटक आगम संख्यामा देखिएको सुधारसँगै आम्दानी समेत बढ्न थालेको छ ।
नेपाल राष्ट्र बैंकका अनुसार गत आर्थिक वर्ष २०७८/७९ मा विभिन्न मुलुकबाट नेपाल भित्रिने पर्यटकको संख्यामा आएको सुधारसँगै ति पर्यटकले गर्ने भ्रमण आय समेत केही बढेको देखिएको छ ।
राष्ट्र बैंकको तथ्यांक अनुसार गत आवमा कुल भ्रमण आय ३२ अर्ब ४४ करोड रुपैयाँ रहेको छ । सो अवधीमा भ्रमण व्यय ९७ अर्ब ३२ करोड रुपैयाँ रहेकोमा ६७ अर्ब ७० करोड रुपैयाँ शिक्षाका लागि विदेशिएको हो ।
यस अनुसार नेपाली नागरिकले शिक्षामा बाहेक भ्रमणको प्रयोजनमा विदेशमा २९ अर्ब ६२ करोड खर्च गरेका छन् । यसरी भ्रमण आय २ अर्ब ८२ करोड रुपैयाँले बचतमा रहेको नेपाल राष्ट्र बैंकको तथ्यांकले देखाएको छ ।
पर्यटनबाट हुने आय अघिल्लो आर्थिक वर्ष २०७७/७८ मा मात्र ७ अर्ब २६ करोडमा खुम्चिएको थियो । समिक्षा अवधीको वर्ष पर्यटक आय समेत नराम्रोसँग प्रभावित भएको थियो । सो भन्दा अघिल्लो आर्थिक वर्ष २०७६/७७ मा भने ६० अर्ब ८५ करोड रुपैयाँ भ्रमण आय रहेको थियो । सो आवको अन्तिम चार महिनामा भने कोरोना महामारीले पर्यटक आगमन ठप्प भएको थियो ।
सन् २०१९ मा नेपालमा कीर्तिमानी संख्यामा पर्यटक आगमन भएको थियो । सो वर्ष ११ लाख ९७ हजार १९१ जना पर्यटकले नेपाल भ्रमण गरेका थिए ।
सन् २०२० मा सरकारले भ्रमण वर्ष घोषणा गरी २० लाख पर्यटक भित्राउने लक्ष्य लियो । तर, भ्रमण वर्ष शुरु भएको २ महिना भित्रै कोरोना महामारी र लकडाउन शुरु भयो । यसबाट लगातार पर्यटक आगमन प्रभावित भइरह्यो ।
सन् २०२० मा २ लाख ३० हजार पर्यटक आएकोमा सन् २०२१ मा मात्र १ लाख ४९ हजार ८३३ जना पर्यटक नेपाल आएका थिए । सन् २०२२ मा भने पर्यटक आगमन सुधारोन्मुख देखिएको छ । नेपाल पर्यटन बोर्डका अनुसार सन् २०२२ को जुलाईसम्म २ लाख ८२ हजार १२२ जना पर्यटक नेपाल भित्रिसकेका छन् ।
अझै नेपालबाट भने कति मानिस भ्रमणको प्रयोजनमा बाहिरिन्छन् भन्ने यकिन तथ्यांक छैन । त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलस्थित अध्यागमन विभागको तथ्यांक अनुसार गत आर्थिक वर्ष २०७८÷७९ मा त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट कुल १६ लाख २३ हजार ४ सय ८४ जना नेपाली विदेश गएका थिए ।
यो संख्या वैदेशिक रोजगारी, शिक्षा, स्वास्थ्य–उपचार, व्यापार, सरकारी तथा औपचारिक भ्रमण, संयुक्त राष्ट्रसंघमा खटिने कर्मचारी र भ्रमणका सिलसिलामा गएकाहरुको संयुक्त संख्या हो ।

यस्तो छ पर्यटक भ्रमण आय
आव २०७६/७७: ६० अर्ब ८५ करोड
आव २०७७/७८: ७ अर्ब २६ करोड
आव २०७८/७९: ३२ अर्ब ४४ करोड