७ मंसिर/अर्थ र व्यापार – विभिन्न कारण तथा बहानाबाजीले सबै प्रक्रिया पुरा भएरपनि एक वर्षदेखि सार्वजनिक निष्काशन (आईपीओ) ठप्प हुँदा ७७ वटा कम्पनी निष्काशन अनुमतिको पखाईमा रहेका छन् । नेपाल धितोपत्र बोर्डले करिब एक वर्ष यतादेखि आईपीओ निष्काशनको अनुमति नदिदाँ ४४ अर्ब ७५ करोड ७६ लाख २० हजार रुपैयाँ बढीको आईपीओ निष्काशन ठप्प रहेको छ । पछिल्लो ९ महिना यतादेखि सार्वजनिक निष्काशनको सुचना समेत गोप्य राख्दै आएको धितोपत्र बोडले बुधबार पाईपलाईनमा रहेका कम्पनीको सुचना आप्mनो वेबसाईडमा राखेको छ ।

जस अनुसार पछिल्लो ९ महिनामै ४२ कम्पनी थपिएका छन् आईपीओ निष्काशनको माग गर्दै धितोपत्र बोड पुगेका छन् । गत २० फागुनसम्ममा यस्ता कम्पनीको संख्या ३५ रहेको थियो । यीसहित अब आईपीओ निष्कासनको पाइपलाइनमा रहेका कम्पनीको संख्या ७७ पुगेको छ । विभिन्न समयमा आवेदन दिएका कम्पनीको सूची बोर्डले एकैपटक सार्वजनिक गरेको हो ।गत २० पुस २०८० मा अध्यक्ष रमेश हमालको कार्यकाल सकिएपछि नयाँ अध्यक्ष नियुक्तिका लागि सरकारले खुला आवेदन माग गरेको थियो । तर, एक वर्ष पुग्न लाग्दा पनि बोर्ड अध्यक्ष्यको टुंगो लाग्न सकेको छैन । बोर्ड अध्यक्षका लागि सर्टलिस्टमा परेका ३ जना आवेदकलाई पटक पटक अन्तर्वार्ताका लागि बोलाइए पनि उनीहरू उपस्थित नहुँदा स्थगित हुँदै आएको थियो । गत २९ कात्तिकमा सेबोनमा उनीहरूको अन्तर्वार्ता भएको थियो । कृष्ण बहादुर कार्की, चिरञ्चिवी चापागाई र डा. नवराज अधिकारी छनोट सूचीमा परेका थिए ।

अर्थमन्त्रालयले उनीहरुलाई आगामी मंसिर ९ गते व्यावसायिक कार्ययोजनाको प्रस्तुतीकरण र अन्तर्वार्ताको लागि बोलाएको छ । बोर्डमा यसअघि अध्यक्ष भएर अर्थ मन्त्रालयबाट गएका नरेन्द्र रानाले प्रिमियमा सेयर निष्कासन गर्न लागेको रिलायन्स स्पिनिङ मिल्सलाई आईपीओ निष्काशन गर्न अनुमति दिएका थिए । कारणबस उक्त आईपीओ विवादमा पर्यो । त्यसपछि बोर्डका अर्का कार्यकारी अध्यध्य महेश बरालले अन्य कम्पनीलाई आईपीओ निष्काशन गर्न अनुमति दिएका छैनन् ।करिब एक वर्षसम्म आईपीओ निष्काशनको अनुमति नपाउदा कम्पनीहरुलाई पुँजी जुटाउनै मुस्किल परेको छ ।

आईपीओ निष्काशनमा जान चाहाने अधिकांस कम्पनीमा जलविद्युत क्षेत्र रहेको छ । जसमा यो क्षेत्रका ३७ कम्पनीले आईपीओ निष्कासनका लागि स्वीकृति मागेका छन् । त्यस्तै होटल तथा पर्यटन सेक्टरका ५ कम्पनी, लगानी सेक्टरका २, उत्पादन तथा प्रशोधन सेक्टरका १३, माइक्रोफाइनान्स १, माइक्रोइन्स्योरेन्स ४, अन्य सेक्टरका १५ कम्पनीले आईपीओ निष्कासनको लागि स्वीकृति माग गरेको बोर्डले जनाएको छ ।

कुल ४४ अर्ब ७५ करोड ७६ लाख ३१५ रुपैयाँ बराबरको कुल ३१ करोड ७८ लाख ९३ हजार ३५६६ कित्ता सेयर निष्कासन हुने छन् । यीमध्ये अधिकांश कम्पनीले अंकित मूल्य १ सय नै प्रस्ताव गरिएको छ । तर केहीले ५० र केहीले अंकित मूल्य १०० मा थप प्रिमियममा सेयर निष्कासनका लागि प्रस्ताव गरेका छन् ।जगदम्बा स्टिलले ३००, सौर्य सिमेन्टले २६४ रुपैयाँ ५१ पैसा, रिद्धिसिद्धि सिमेन्टले २१४ रुपैयाँ १० पैसा, ह्याम्स हस्पिटलले २८८ रुपैयाँ, नेपाल ब्रोडकास्टिङ च्यानलले ५० रुपैयाँ, कैलाश हेलिकप्टरले ३२७ रुपैयाँ, अकामा होटलले प्रतिकित्ता ५०, शिवम् होल्डिङ्सले २१० रुपैयाँ तथा छायादेशी कम्प्लेक्सले ४०० रुपैयाँमा आईपीओ निष्कासनको प्रस्ताव गरेका छन् । अझै केही कम्पनीहरु धमाधम आइपिओकालागि आवस्यक प्रक्रिया अघिबढाउने क्रममा छन् ।