२५ जेठ / अर्थ र व्यापार-हुलाकी राजमार्ग तराई–मधेसको ‘लाइफ लाइन’ मानिएको छ जसको प्रगति पछिल्लो अवधिमा उत्साहजनक देखिएको छ । विगत ७० वर्षदेखि निर्माण हुने प्रक्रियामा थन्किएर बसेको यस आयोजनाले पछिल्लो वर्र्ष्दिनमा गति लिन सुरु गरेको हो ।

 यो अवधिमा पहिलो चरणमा निर्माण हुनुपर्ने ५ सय १८ किलोमिटरमध्ये ४ सय ५८ किलोमिटरको ठेक्का सम्झौता भएको छ । ६० किलोमिटरको वीरगन्ज ठोरी सडकबाहेक सबै सडकको भने ठेक्का लाग्न बाँकी नै छ । यसअघि नै पहिलो चरणमा लम्की टीकापुर खक्रौला र सती भजनी सडक (६७ किलोमिटर) सम्पन्न भइसकेको छ । पहिलो चरणमा सम्पन्न गर्नुपर्ने कुल सडक लम्बाइ ५ सय ८५ किलोमिटर रहेको छ ।

यस्तै, दोस्रो चरणमा निर्माण गर्नुपर्ने सडकको पनि विस्तृत आयोजना प्रतिवेदन तयार भइसकेको छ । दोस्रो चरणमा अहिले १ हजार १ सय ५२ किलोमिटर सडक रहेको छ । सबै सडक खण्डहरूको निर्माण पूर्वतयारी करिब सम्पन्न भइसकेको छ । त्यसबाहेक भौतिक उपलब्धिका रूपमा ३० किलोमिटर सडक ‘सब बेस’ गर्ने चरणमा पुगेको छ भने ५ वटा पुल निर्माण सम्पन्न भएका छन् । तिनमा खाडो, माहुली, नहरक्रसिङ, मोर्निया नाला र तेलार पुल रहेका छन् ।

हुलाकी राजमार्गको लम्बाइ पूर्व–पश्चिमतर्फ ९ सय ७५ किलोमिटर रहेको छ भने सहायक राजमार्ग (तराईका जिल्ला सदरमुकामदेखि पूर्व–पश्चिम राजमार्ग जोड्ने उत्तर–दक्षिण)तर्फ ८ सय १७ किलोमिटर रहेको छ । पहिलो र दोस्रो चरणमा निर्माण हुने हुलाकी राजमार्गका सडकबाहेक करिब ५५ किलोमिटर सडक भने अन्य निकायले पनि निर्माण गरिरहेका छन् । नेपाल र भारत सरकारको अनुदान सहयोगमा निर्माण हुँदै गरेको आयोजना पछिल्लोपटक सन् २०१० देखि निर्माण थालेर २०१५ मा सम्पन्न गर्ने योजना थियो । तर, यो अवधिमा ६७ किलोमिटर मात्र निर्माण भएको थियो ।

६ वटा खण्डमा विभाजन गरेर भारतीय निर्माण व्यवसायीले जिम्मा लिएको भए पनि निर्माण अवधिमा कुनै काम नगरी बसेका थिए । त्यसपछि सन् २०१६ देखि भारतीय कम्पनीसँगको सम्झौता रद्ध गरिएको थियो । अहिले अधिकांश ठेक्का नेपाली निर्माण व्यवसायीले लिएका छन । 

हुलाकी राजमार्ग आयोजनाले पूर्वमा झापा केचनादेखि पश्चिममा कञ्चनपुर दोधारा चाँदनीसम्मको भूभाग ओगटेको छ । यो राजमार्ग निम्न जिल्ला भएर जान्छ– झापा, मोरङ, सुनसरी, सप्तरी, सिरहा, धनुषा, महोत्तरी, सर्लाही, रौतहट, बारा, पर्सा, चितवन, नवलपरासी, रुपन्देही, कपिलवस्तु, दाङ, बाँके, बर्दिया, कैलाली र कञ्चनपुर ।

हुलाकी राजमार्ग आयोजनाले अर्थ मन्त्रालयसँग थप ५० करोड रुपैयाँ माग प्रक्रिया थालेको छ । चालू आर्थिक वर्षमा यस आयोजनालाई ४ अर्ब १७ करोड ५६ लाख रुपैयाँ बजेट छ । त्यसमध्ये १ अर्ब ७७ करोड ५९ लाख भारत सरकारको अनुदान रकम रहेको छ ।